Jak bezpiecznie przesłać hasło klientowi albo współpracownikowi
Hasło do portalu klienta, dane logowania do programu księgowego, kod do skrytki, numer rachunku do przelewu: krótkie teksty, które otwierają coś ważnego. Najczęściej idą zwykłym mailem albo komunikatorem, bo to trwa pięć sekund. Kłopot zaczyna się później, bo taka wiadomość zostaje na lata.
Dlaczego mail z hasłem to zły pomysł
- Zostaje u obu stron. W „Wysłanych” nadawcy, w skrzynce odbiorcy, w kopiach zapasowych i na każdym urządzeniu, na którym poczta jest skonfigurowana. Usunięcie wiadomości u siebie nie usuwa jej u drugiej strony.
- Przejęta skrzynka oddaje wszystkie hasła naraz. Kto dostanie się do poczty, wyszuka w niej słowo „hasło” i ma listę, często razem z adresem systemu i loginem w tej samej wiadomości.
- Łatwo ją przekazać dalej. Odpowiedź z cytatem, „przekaż dalej” do współpracownika, wątek z kilkoma osobami w kopii: hasło wędruje do ludzi, którym nikt go nie zamierzał dawać.
- Nie wiesz, co się z nią stało. Nie widać, czy odbiorca ją przeczytał, ani czy przeczytał ją ktoś jeszcze.
Hasło w następnym mailu niczego nie zmienia: to ten sam kanał i ta sama skrzynka. Tak samo działa to przy plikach, o czym piszemy w poradniku Hasło do PDF-a czy szyfrowana przesyłka.
Sześć zasad
- Hasło osobno od loginu i adresu. Wiadomość „system X, login Y, hasło Z” to komplet. Rozdziel to: adres i login mogą pójść mailem, hasło innym kanałem.
- Kanał, który znasz od dawna. Hasło wysyłaj na numer telefonu albo adres, który masz w kontaktach, nie na ten, który przyszedł w mailu z prośbą o hasło. Prośbę „podaj mi hasło jeszcze raz, zmieniłem numer” potwierdź rozmową.
- Jeden odczyt i krótki termin. Hasło nie powinno leżeć w żadnej skrzynce dłużej, niż trzeba, żeby odbiorca je przepisał albo zapisał w menedżerze haseł.
- Hasło tymczasowe. Jeśli system na to pozwala, wyślij hasło startowe i wymuś jego zmianę przy pierwszym logowaniu. Wtedy to, co przesłałeś, szybko przestaje cokolwiek otwierać.
- Inne hasło dla każdej osoby. Jedno hasło rozesłane do pięciu osób zostaje w pięciu miejscach i po odejściu jednej z nich trzeba je zmieniać wszystkim.
- Najlepiej w ogóle nie przesyłać. Osobne konto dla każdej osoby, zaproszenie z linkiem do ustawienia własnego hasła albo udostępnienie wpisu w firmowym menedżerze haseł są lepsze niż najlepiej przesłane wspólne hasło.
Porównanie sposobów
| Sposób | Gdzie zostaje kopia | Można ograniczyć odczyt | Widać, że odbiorca dostał |
|---|---|---|---|
| Zwykły mail | w obu skrzynkach i ich kopiach, bezterminowo | nie | nie |
| SMS albo komunikator | w obu telefonach, często także w kopii zapasowej w chmurze | zależy od aplikacji i ustawień obu stron | czasem |
| Telefonicznie | nigdzie, o ile odbiorca nie zapisze go na kartce | tak, ale łatwo o pomyłkę w znakach | tak |
| Zaszyfrowana wiadomość do jednokrotnego odczytu | nigdzie po odczycie; nieodczytana znika po terminie | tak: jeden odczyt, termin, kod innym kanałem | tak |
Telefon jest dobry dla krótkiego kodu. Przy długim, losowym haśle dyktowanie kończy się pomyłką w wielkości liter albo zapisaniem hasła na kartce przy monitorze.
Jak to zrobić w WyślijBezpiecznie
Samo hasło albo krótki tekst wyślesz jako zaszyfrowaną wiadomość, bez żadnego pliku. W panelu wybierasz „Hasło lub wiadomość”:
- Wpisujesz tekst. Samo hasło możesz zaznaczyć i kliknąć „Ukryj zaznaczone”: odbiorca zobaczy w jego miejscu kropki z przyciskami „Pokaż” i „Kopiuj”, więc skopiuje je bez wyświetlania na ekranie.
- Wybierasz odbiorcę. Link do wiadomości idzie mailem, a kod dostępu innym kanałem: SMS-em, na drugi adres albo podajesz go telefonicznie.
- Odbiorca otwiera link, wpisuje kod i czyta wiadomość w przeglądarce. Niczego nie instaluje i nie zakłada konta.
Co z tego wynika:
- W mailu nie ma hasła. Wiadomość jest szyfrowana w Twojej przeglądarce, zanim trafi na serwer. Mail zawiera tylko link, który bez kodu niczego nie otwiera.
- Jeden odczyt. Domyślnie wiadomość da się odczytać raz. Potem usuwamy klucz z serwera i ani link, ani kod już jej nie otworzą.
- Samo kliknięcie linku nie zużywa odczytu. Liczy się dopiero wpisanie poprawnego kodu, a po kilku błędnych kodach dostęp się blokuje.
- Widzisz, co się stało. Historia wysyłek pokazuje, czy i kiedy wiadomość została odczytana. Nieodczytana znika po terminie, który wybierasz, najkrócej po jednym dniu.
Czego to nie załatwia
- Po odczycie hasło jest u odbiorcy. Może je zapisać w notatkach albo wkleić do maila. Dlatego warto, żeby było tymczasowe.
- Odczytanej wiadomości nie da się przywrócić. Jeśli odbiorca zamknął kartę, zanim przepisał hasło, wysyłasz je jeszcze raz.
- Ukryty fragment to ochrona przed podejrzeniem ekranu, nie dodatkowe szyfrowanie: kto otworzy wiadomość, odsłoni go jednym kliknięciem.
- To nie menedżer haseł. Do przechowywania i stałego współdzielenia haseł w zespole służy menedżer haseł. Tu chodzi o jednorazowe przekazanie.
Hasło poszło już zwykłym mailem
Zmień je. Usunięcie wiadomości z obu skrzynek nie daje pewności, że nie ma jej w kopii zapasowej, na drugim urządzeniu albo u kogoś, kto dostał ją dalej. Nowe hasło przekaż już innym kanałem.
Poradnik ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Opisuje stan na dzień aktualizacji.